Bursa Barosu Dergisi çed raporlarıraporları ne işe yarar çed ne işe yarar herhangi bir tesisin bir bölgeye yapılması ön kararı ile bölgede yaşayan halkın bu tesisin yapılacağını öğrenmesi bilgisi arasında geçen sürede dahil olmak üzere, ÇED sürecinin hemen hiçbir aşamasından bölge halkı yeterince bilgilendirilmemektedir. Ayrıca bilgi sahibi olan halkın söz konusu yatırımı tartışmasını sağlayıcı hiçbir mekanizma ÇED süreci içinde yer almamaktadır. Halkın katılımı toplantısı adı altında yapılan toplantılar dosyayı hazırlatan sermayedarın ve hazırlayan firmanın taraflı görüşlerini yansıtan bir zemine sahip olmaktadır. Son olarak, geçen 16 yıllık sürede %98 oranında ÇED olumlu %2 oranında ÇED olumsuz olarak sonuçlanan ÇED süreçleri bu uygulamada bir hata olduğunu hepimize göstermektedir. %98'lik bir ideal yer seçimi ve ideal süreç yönetimi hayatın olağan akışına da aykırıdır. Hayatın olağan akışına aykırı olan bu uygulamanın, ülkemizin kaynaklarını dikkate alan, suyu, havayı, toprağı kirletmemeyi temel ölçüt olarak kabul etmiş, çeşitli ve hiçbir zaman hayata geçmeyecek taahhütlerle, kendini ve halkı kandırmayan bir biçimde yeniden düzenlenmesi şarttır. Ülkemizde son 20 yılda birçok yasal düzenleme yapılmıştır. Çevre ve doğanın korunması yönünde yapılan olumlu ve somut değişiklik neredeyse yok gibidir. Buna karşın Maden Yasası'ndan, Milli Parklar Yasasına, Orman Yasası'ndan, Turizmi Teşvik Yasası'na kadar birçok yasa ve yönetmelik değişikliği ile Ülkemizin dört bir yanında normal dönemlerde 200 yılda yapılamayacak büyüklükte bir tahribat ortaya çıkmıştır ve hali hazırda bu tahribat geri dönülmez biçimde sürmektedir. NOTLAR : 1. Yazıda yer alan grafik ve tablolarda yer alan bilgilerin tümü T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı'nın resmi web sitesinden alınmıştır. 2. 2009 yılı ile ilgili verilen 01.09.2009 tarihine kadar yapılmış güncellemeleri içermektedir. genişletilmesi, yeniden yapılan ya da genişletilen bölümün sürekli uzunluğunun 10 km ya da daha uzun olacak şekilde uzatılması, biçiminde tarif edilen Otoyollarda ÇED kapsamı dışındadır. ÇED Raporlarında tesisi yapacak şirketlerin taahhüt ettikleri birçok konuyu işletme süreci başladıktan sonra yerine getirmemişlerdir. Bakanlık da bun konuda herhangi bir denetim yapmamıştır. Bakanlığın bu denetimi yapmak istemesi halinde ortaya önemli sıkıntılarda çıkabilecektir. Taahhüt adı altında ÇED Raporlarına eklenenler yapılması ve gerçekleştirilmesi ihtimali olmayan bir ok konuyu ve durumu açıkça içermektedir. ÇED raporları sadece devletten "yasaldır" izni almak amacıyla hazırlanmış evrak dosyası olmaktadır. Sadece dosya hazırlayıp ilgili kurum ve/veya kurumların onayına sunulacaksa bu raporlar için özel bir çalışmaya gerek olmadığı yönündeki ön kabul birbirinin kopyası raporların ortaya çıkmasını sağlamıştır. Yukarıda yer alan grafikte 1993-2009 yılları arasında gerçekleşen ÇED raporlarının bu raporları hazırlayan firmalara göre dağılımı yer almaktadır. 50 Adetten az rapor hazırlayan çok sayıda firma vardır. Hatta TOKİ gibi devlet kurumları, İTÜ, Yıldız Teknik Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi gibi eğitim-öğretim kurumları bile ÇED PAZARI'nda yerlerini almışlardır. Yedi firma ÇED pazarının %30'unu sağlamakta iken hazırlanan ÇED raporlarının %70'i çok sayıda firma arasında paylaşılmaktadır. Bu alanda çalışan firmaların mutlak surette mesleki anlamda denetimini sağlamak gereklidir. Tesisin yapılmak istendiği bölge halkının görüşleri ÇED sürecine yansıtılmamakta, halkın bilgilendirmesi süreçleri firmanın kendi tanıtımını yaptıkları toplantılar haline gelmektedir. Bölge halkının taleplerinin ÇED raporuna nasıl yansıdığı izlenememektedir. ÇED süreci şeffaf bir süreç olarak yürütülmemekte, sermaye tarafından (95)