YOLCULUK Dergisi - Kamil Koç Aylık Kültür ve Yaşam Dergisi

teknikle yapılırlar ve hazırlanmaları daha az zaman alır. Dövme tekniğiyle yapılan tokmaklarda ise, ateŞte kızdırılan madeni levhaya, çekiçle dövülere

teknikle yapılırlar ve hazırlanmaları daha az zaman alır. Dövme tekniğiyle yapılan tokmaklarda ise, ateŞte kızdırılan madeni levhaya, çekiçle dövülerek Şekil verilir. Her ayrıntıyı tokmağa iŞleyebilmek için tek tek darbelerle uğraŞmak gerektiğinden, bu yöntem daha fazla iŞçilik ve zaman gerektirir. Dövme demirden yapılan her tokmak, Şekli bir diğeriyle aynı olsa bile farklı ses çıkarır. Bunun sırrı, onu yapan demirci ustasının vuruŞlarında, demirle birlikte yoğurduğu alın terindedir. Biçimlerinden söz edecek olursak, kapı tokmakları; hayvan baŞı, halka, el ve L harfi Şeklinde olmak üzere birçok değiŞik formda çıkar karŞımıza. Hayvan baŞı biçimli kapı tokmaklarında, genellikle gerçek hayvan figürleri kullanılır ve tokmağı, hayvanın ağzından çıkan bir halka tamamlar. Malatya'nın tunç veya pirinç dökme aslan baŞı motifli tokmakları, bu türün en güzel örnekleri arasındadır. Şanlıurfa, Sivas ve Mardin'de ise horoz ve kartal gibi gerçek hayvanların yanı sıra ejderha gibi soyut figürlere de yer verilmiŞtir. Hayvan baŞı motifi, gücü ve kudreti temsil ettiği için, genellikle varlıklı ailelerin evlerinde bu tarz tokmaklara rastlanır. Kıvrımlı tokmaklar olarak da adlandırılan L biçimli kapı tokmakları, dövme tekniğiyle yapılırlar. Ana gövde L biçiminde ve ucu kapıya dönük bir çubuk Şeklindedir. Uzunlukları ve süslemeleri yöreden yöreye değiŞse de Anadolu'da oldukça yaygın olarak kullanılan bir tokmak çeŞididir. Şimdi sadece koleksiyoncuların ve antikacıların dükkanlarında, birer estetik obje olarak rastlayacağımız tokmaklar, kapısı tokmakla çalınacak evlerin henüz yok olmadığı o eski günleri anımsatarak zamana meydan okuyorlar. 102 Yolculuk