YOLCULUK Dergisi - Kamil Koç Aylık Kültür ve Yaşam Dergisi

değiŞik teknikler kullanılır. Süslemeler yoğun bir el iŞçiliği gerektirdiğinden, bir anlamda tokmağı yapanın ustalığını yansıtırlar. Gelelim kapı tokm

değiŞik teknikler kullanılır. Süslemeler yoğun bir el iŞçiliği gerektirdiğinden, bir anlamda tokmağı yapanın ustalığını yansıtırlar. Gelelim kapı tokmaklarının bize ilettiği mesajlara. Kapının iki kanadındaki halkalara geçirilerek birleŞtirilen ip, ev sahibinin evde olmadığını, tek kanattaki halkaya tutturulan ipse hane halkının evde olduğunu bildirir gelen misafire. Eğer ev sahibi kısa süreliğine bir yere gitmiŞ ve hemen dönecekse, tokmağa ince kısa bir ip; uzun süre dönmeyecekse, iki düğümlü kalın ip asılır. Anadolu'nun birçok yöresinde, Köyü'ne ayrı bir yer ayırmak gerekir. Yöresel Safranbolu evlerinin halka, kıvrımlı ve hayvan baŞı formlarındaki tokmakları, göz alıcı bir iŞçiliğin ürünüdür. TaŞ döŞeli eski sokaklardan geniŞ avlulu evlere girerken, çift kanatlı kocaman kapıların üzerindeki tokmaklar, hala eski günlerdeki gibi çalınır oralarda. Demir ustalarının hünerli ellerinde hayat bulan bu sanat eserleri, Safranbolu'nun simgesi gibidir adeta. Geleneksel ev dokusunun giderek yok olduğu günümüzde, o güzelim ahŞap kapıların yerini çelik kapılar aldı. Elektrikli ziller kullanılmaya Hayvan baŞı motifi, gücü ve kudreti temsil ettiği için, genellikle varlıklı ailelerin evlerinde bu tarz tokmaklara rastlanır. tokmağın kapı üzerindeki yerinin de bir anlamı vardır. Kapının üst tarafındaki büyük tokmaklar, erkek misafirler içindir ve tok bir ses çıkarırlar. Altta yer alan küçük tokmaklar ise kadın ve çocuk misafirler içindir ve sesleri daha incedir. Böylelikle ev sahibi, tokmağın sesinden, gelen misafirin kadın mı, erkek mi olduğunu anlayıp ona göre hazırlık yapar. Kapı tokmaklarından söz ederken, hiç kuŞkusuz Safranbolu'ya ve hemen yanı baŞındaki Yörük baŞlayalı beri, kapı tokmakları unutulmaya yüz tuttu neredeyse. Artık kimse, kapısını çalanın kim olduğunu tahmin edemiyor. Şimdi sadece koleksiyoncuların ve antikacıların dükkanlarında, birer estetik obje olarak rastlayacağımız tokmaklar, kapısı tokmakla çalınacak evlerin henüz yok olmadığı o eski günleri anımsatarak zamana meydan okuyorlar. Zamanın kubbesinde ise, melodili kapı zillerinin sesi değil tokmakların hoŞ sedası yankılanıyor. Yolculuk 105