zengin bitki örtüsü ve florası nedeniyle, Türkiye'nin önemli alanlarından; Önemli Bitki Alanı ve Önemli Orman Alanı sahalarını barındırıyor. Karçal köyleri, Karçal Dağları'nın ŞavŞat ve Borçka yüzüne bakan eteklerindeki köylerden oluŞuyor. Dağların eteğindeki köylerin çoğu Gürcü köyleri. Burada kar, ekim aylarının sonunda yağmaya baŞlıyor ve aylarca kalkmıyor. Zorlu kıŞ koŞullarına rağmen, muhteŞem bir coğrafyaya ve iklime sahip olan köylerde yaŞayanlar da bunun farkında. Maçahelli Kenan Kahya'nın anlattığı bir hikaye de bunu destekliyor: "Tanrı insanlara yer dağıtırken Gürcüler eğleniyormuŞ. BakmıŞlar onlara bir yer kalmamıŞ. GitmiŞler Tanrı'ya, 'Biz nerede kalacağız?' diye sormuŞlar. Tanrı da 'Ben yerleri dağıttım, siz neredeydiniz?' demiŞ. Onlar da 'Biz eğleniyorduk.' demiŞler. Tanrı da kendine ayırdığı yüksekteki yerleri onlara vermiŞ." İŞte Gürcülerin neden en güzel ve yüksek yerlerde yaŞadığına dair espriyle birlikte söylenegelen hikaye bu. Gerçekten de Gürcüler, Karçal Dağları eteklerinde, gözün görüp hayran kaldığı bir coğrafyanın içinde yaŞıyorlar. Bu bozulmamıŞ coğrafyaya, yöreye özgü ahŞap evlerin oluŞturduğu doku eŞlik ediyor. Borçka tarafında kestane ağacı, ŞavŞat tarafında ise çam ağacından yapılan evler, kütüklerin birbirine geçmesi sistemiyle çivi kullanılmadan inŞa ediliyor. Yükseklerde yetiŞen çamın ömrü daha uzun olduğu ve kurt girmediği için tercih ediliyor. AhŞap evlerde mekanın dar olması nedeniyle, tonlarca kıŞlık stoku koyacak yer olmadığından, her evin yanında bir serender ve hayvanlar için samanlık bulunuyor. Serenderde kıŞlık bütün erzaklar yani mısır, fındık, meyveler depolanıyor. Dört direğin üzerine kuruluyor ve üzerine farelerin girmesini engellemek için Şapka Şeklinde bir silindir konuluyor. AhŞap malzeme, önceleri mutfakta da çok kullanılıyormuŞ. AhŞap kapların en çok yapıldığı yerlerden biri de Maçahel. Su enerjisinden faydalanarak bir çark yapılıyor ve Şekillendirilen gövdeler tornaya sokularak ince iŞleri yapılıyor. Bu kaplar; ceviz dövmede, yemek tabağı olarak, hamur yaparken, peynir üretirken kullanılıyor. Karçal Dağları eteklerinde yer alan köyler Şunlar: ŞavŞat ilçesine bağlı Meydancık Beldesi, Pırnallı Köyü, Yağlı Köyü, Çağlayan Köyü, Karçal Dağları'nın eteklerinde bulunan ve Artvin'in Gürcistan sınırında yer alan bölge, beŞ vadiden oluŞtuğu için "bilek ve beŞ parmak" anlamına gelen Gürcüce Maçahel adını almıŞ. Fotoğraf: Süleyman İnal Yolculuk 43
Palmyra'nın Hayal Kapısı Yazı ve Fotoğraflar: Özcan Yurdalan Yolculuk 63
ÖZGÜNKONU Kapıların Dili Tokmaklar Yazı: Oya Berk 100 Yolculuk Fotoğraflar: Ersin Demirel