YOLCULUK Dergisi - Kamil Koç Aylık Kültür ve Yaşam Dergisi

Bedeviler, ziyaretçilere hediyelik eŞya, su ve meŞrubat satmak için develeri ve motosikletleriyle ören yerinde gezinir. Yıl 129, Male Agrippa, bir

Bedeviler, ziyaretçilere hediyelik eŞya, su ve meŞrubat satmak için develeri ve motosikletleriyle ören yerinde gezinir. Yıl 129, Male Agrippa, bir büyük tüccar, güneyin varlıklı kentinin hamisi ve saygın kiŞisi olarak ağırlığını koyup Roma İmparatoru Hadrian'ın Şehri ziyaret etmesini sağlamıŞ. Bu durum onun itibarını katmerlediği gibi, kentin Roma İmparatorluğu gözündeki önemini de arttırmıŞ. Hadrian'ın ziyareti o kadar önemli, o kadar övünülecek bir olay haline gelmiŞ ki kentin adı o günden sonra Palmyra Hadriana olarak değiŞtirilmiŞ. Koskoca İmparator da boŞ duracak değil ya, kaz gelecek yerden tavuk esirgenmez diye, imara, abada katkıda bulunmak için kesenin ağzını açmıŞ. Daha fazlasını da yapmıŞ ve tarihin ilk açık bölgesi, gümrüksüz alanı Palmyra kentinde kurulmuŞ. Romalı tüccarlara özel haklar tanınarak Palmyra, "civitas libera" yani "serbest kent" ilan edilmiŞ. O vakitler burada yaŞayan Araplar, "antik çağın komisyoncuları" diye anılırmıŞ. Çin'den ve Hindistan'dan gelerek Palmyra'dan geçen ve deniz yoluyla Anadolu üstünden Avrupa'ya giden mallar, zengin bir pazar olan Palmyra'yı bugün kalıntılarını bile hayranlıkla izlediğimiz bir kent haline getirmiŞ. Ayakbastı parasından baŞlayarak, kervan mallarının türüne göre alınan komisyon oranlarına, çeŞitli finans yasalarına ve borçlar hukukuna kadar Palmyra, çağın en organize ticaret merkezi olmuŞ. 137 yılında bütün yasalar, her kervan sahibinin, her tüccarın görebileceği büyük bir kayanın üstüne yazılarak gümrük meydanına dikilmiŞ. O dönemin kayıtlarından anlaŞıldığına göre en fazla komisyon, en değerli mal olan parfümden alınırmıŞ. KurutulmuŞ okyanus balıkları ve zeytinyağı ise parfümden sonra gelirmiŞ. Tüccarların ve kervan sahiplerinin en önemli ihtiyacı olan su, vahada kurulmuŞ Şehrin verdiği hizmetler arasında en pahalı olanıymıŞ. Her tüccar, ödediği para oranında sudan istifade eder, 800 dinar ödeyecek gücü olanlar ise istediği kadar su kullanabilirmiŞ. Ticaretin bu kadar hareketli olduğu yerde, fahiŞelik de kayıt altına alınan ve vergilendirilen bir iŞ haline gelmiŞ. Velhasıl Palmyra komisyoncuları, her hizmetten pay almayı ihmal etmemiŞler. Palmyra'da çok geçmeden ilk Roma Garnizonu kurulur ve arkasından 212 yılında Şehir, Roma Kolonisi ilan edilir. Ancak bundan sonradır ki, bir vakitler yaŞanan debdebe, ŞaŞaa ve refah, yerini çöküŞe ve belirsizliğe bırakır. Yol güvenliğini Yolculuk 67