yörelerde yağmurotu olarak adlandırılan Teucrium polium, yağmur duası yapıldıktan sonra toplanmakta, bu işlem sonunda da yağmurun yağacağına inanılmak

yörelerde yağmurotu olarak adlandırılan Teucrium polium, yağmur duası yapıldıktan sonra toplanmakta, bu işlem sonunda da yağmurun yağacağına inanılmaktadır. Teucrium'un bilimsel isminin kaynağı Çanakkale toprakları olmasına rağmen bu ilimizde endemik türü bulunmamaktadır. Ancak Teucros'un tanrısı olduğu ve Kaz Dağları'ndan doğan Karamenderes Nehri'nden adını almış endemik bir sığırkuyruğu olan Verbascum scamandri, dünyada sadece Kaz Dağları'nda yetişir. Dünyada sadece Çanakkale'nin Gelibolu Yarımadası'nda yaşayabilen ve yok olma tehlikesi altında olan bir endemik karanfil türü vardır. Dianthus ingoldby olarak isimlendirilen bu karanfilimiz, açan çiçekleriyle sanki Çanakkale şehitlerimizin anısını yaşatmaktadır. Yine Gelibolu Yarımadası'ndaki Eceabat ilçesi dolaylarında yetişen endemik çançiçeği Campanula lyrata subsp. Lyrata, bu yörede inekmemesi olarak adlandırılmaktadır. İnek, antik çağlarda tanrıçaların sembolüdür; ayrıca çançiçeği, antik tanrıçalardan Ay Tanrıçası Selene'nin de bitkisidir. Dolayısıyla antik dönem bitki inançları ile günümüz Çanakkale'sinde bitki isimlendirmeleri, birbirleriyle uyumludur. Gelibolu Yarımadası'ndaki endemik bitkilerden biri de bir orkide türü olan ve bembeyaz çiçekler açan Cephalathera epipactoides'tir. Bu orkide türünün ülkemizde yetiştiği en yoğun alanlardan birisi bu yarımadadır. Yine bu yörede endemik bir ters lale türü olan Frtitillaria bithynica da her bahar yarımadada çiçeklenmektedir. Çanakkale'nin tek endemik ağacı olan Kaz Dağları göknarı, özellikle Bayramiç ilçesindeki dağların kuzeye bakan yamaçlarında yetişir. Bilimsel adını Troya Atı'ndan alan ve Abies equi-trojani olarak isimlendirilen bu göknar, antik çağlarda kutsal olarak görülmekte ve sembol olarak kullanılmaktaydı. Kaz Dağları'nın kuzeyinde yer alan Bayramiç ilçesinin, 10 km doğusundaki Evciler kasabasının yakınındaki Kurşunlu Tepe'de kalıntıları bulunan Skepsis Antik Kenti paralarının üzerinde, göknar ağacı motifi vardır. Bu da ağacın eski çağlardan beri yörede kutsandığını gösterir. Antik Anadolu uygarlıklarında olduğu gibi Orta Asya Türk kültüründe de göknar, kutsal sayılan bir ağaçtır. Türkçede akçam olarak da adlandırılan göknar, Türk inancında ruhlu ağaçtır; içinde fırtınayı barındırır ve bu ağacın kutunun girdiği insanlar keskin sözlü olur. Çanakkale denince ilk akla gelen Troya, yörede araştırma yapan bitkibilimcileri de derinden etkilemiştir. Bunun sonucunda yörede keşfedilen endemik bitkiler, Troya ile isimlendirilmişlerdir. Kaz Dağları'nın 1500 metre yüksekleri dışında başka bir yerde yetişmeyen endemik Troya civanperçemi Achillea fraasii var. Trojana; Çan ilçesi dolaylarında yetişen endemik Troya yüksükotu Digitalis trojana; dünyada sadece Erenköy dolayında yetişen ve yok olma tehlikesinde olan Troya düğünçiçeği Ranunculus pedatus subsp. Trojanus; yörede Kazdağı çayı veya Sarıkız çayı olarak adlandırılan Sideritis trojana, bu bitkilere örnektir. Ancak, 2000'li yılların başında Çan ilçesi yakınlarında keşfedilen ve Troya'nın ismi verilen Galanthus trojanus (Troya kardeleni) ile 2007 yılında Gelibolu Yarımadası'nda keşfedilen endemik Trakya orkidesi (Ophrys fusca subsp. thracica), yöre doğasının, hem kültürel hem de nadir gösterişli endemik bitkiler açısından ne kadar doğurgan olduğunu göstermektedir. Yolculuk 95