10 Akıllı Kumaşlar Dünyada ve Türkiye'de teknik tekstil Nanoteknoloji yarışı tüm dünyada özellikle 2000'li yıllarda hız kazanmaya başladı. 1999'da ABD'de Bill Clinton hükümeti nanoteknoloji alanında yürütülen araştırma, geliştirme ve ticarileştirme faaliyetlerinin hızını artırma amacını taşıyan ilk resmi hükümet programını, Ulusal Nanoteknoloji Adımı'nı (National Nanotechnology Initiative) başlatırken, 2001'de Avrupa Birliği, Çerçeve Programı'na bu alanda envanter çalışması yapılmasındaki güçlükler gerekçe gösteriliyor. Bursa'da ise bu anlamda üniversite-sanayi işbirliğine örnek olacak bir proje hayata geçiriliyor. Bursa, Tekstil ve Konfeksiyon, Teknoloji, Eğitim, Araştırma, Danışmanlık ve Enerji Verimliliği Hizmetleri Merkezi (BUTEKOM) oluşturuldu ve Tekstil Çalışma Grubu'nun üniversite-sanayi işbirliği çalışmaları kapsamında Proje Pazarı ortaya çıkarıldı. Amaç üniversitedeki projelerin sanayide hayat bulması. 14'e yakın proje, şu anda sanayide hayata geçiriliyor. Bunlardan biri nano liflerden suni damar geliştirilmesi, biri de geç kirlenen ve kolay temizlenen bir tül üretimi. Henüz böyle bir pazar yok. Proje Pazarı, Şubat 2010'da tekrarlanacak. Yeşim akıllı kumaşta öncü Dünyadaki gelişmeleri yakından takip eden Yeşim Tekstil, akıllı kumaşlar ile rekabet şansını artırmayı hedefleyen sektörün öncü firmalarından biri. Türkiye'de kendi alanında akıllı kumaş üretiminde öncülük eden Yeşim, nanoteknoloji çalışmalarını öncelikli alan olarak dahil etti. Bunları dünyadaki başka birçok ülke daha takip etti ve 21. yüzyılın ilk küresel teknoloji yarışı resmen başlamış oldu. Bugün dünya pastasında teknik tekstilin payı yüzde 50 oranında. Japonya'da üretilen elyafın yüzde 50'si de teknik tekstilden oluşuyor. Türkiye bu konudaki stratejisini TÜBİTAK tarafından hazırlanan "Vizyon 2023 Belgesi" ile belirlemiş olmasına rağmen, bu alan için ayrılan bir bütçe henüz söz konusu değil. Resmi rakamlara göre, Türkiye'de teknik tekstil üretimi yapan yaklaşık 250 firma bulunuyor ve ihracattaki paylarına ilişkin henüz tam olarak bir araştırma yapılmamış olsa da bu rakamın 1 milyar dolar civarında olabileceği tahmin ediliyor. Teknolojinin hayalleri zorlayacak kadar geliştiği bu süreçte, Türkiye de yeni bir yol ayrımında. Tekstil sektörünün temsilcileri de artık mevcut üretim ve pazarlama teknikleri ile rekabet etmenin mümkün olmadığını dile getirerek, devletten bu konuda teşvik bekliyor. Tüm dünyada katma değeri yüksek moda, marka, tasarım ve teknolojiye dayalı ürünler ön plandayken, Türkiye nanoteknoloji trenini yakalamak zorunda. Türk tekstil üreticileri, nanoteknoloji sayesinde katma değeri yüksek mallar üretilebileceğinin, bunlarla farklılık yaratılabileceğinin bilincinde olmasına rağmen, ne yazık ki somut adımlar atılmıyor. Bu duruma, şimdiye kadar "üniversite-sanayi" işbirliğinin istenen seviyeye ulaşmaması, teknik tekstil firma üretim bilgilerinin gizli tutulması gibi nedenlerle bilgi edinme, politika belirleme ve Yeşim Tekstil, artan rekabet ortamına karşı ayakta kalabilmek için 2000'li yılların başında teknik tekstille ilgili çalışmalara başladı. Leke ve su tutmama, çabuk kuruma, çabuk ütülenme özellikleri ile büyük miktarda enerji ve zaman tasarrufu sağlayan akıllı kumaşlar üreten Yeşim, 2004 yılında su ve leke tutmayan akıllı kumaş üreten ilk hazırgiyim firmalarından biri oldu. Teknik tekstil ürünler, daha yüksek maliyetli olduğu için üretimin büyük kısmını oluşturmasa da son yıllarda tüketicilerin bu konudaki beklenti ve siparişleri hızla artmaya başladı. Firmada yeni ürünler, müşterilerin istek ve beklentileri, dünyadaki trendler, AR-GE ekibinin kendi birikimleri, fuarlar ve sektördeki izlenimler doğrultusunda üretiliyor. Yeşim Tekstil Müşteri İçin Ürün Geliştirme (MÜ-GE) bölümünde görev yapan 15 kişilik ekip de oldukça yaratıcı ve farklı çalışmalara imza atıyor. Ayrıca organik pamuk, recycle pamuk, recycle polyester, bambu ve soyadan elde edilen iplikle, doğa dostu giysiler üreten Yeşim, 2001'den bu yana sürdürdüğü organik üretimi de dünyada az sayıda firmanın sahip olduğu "Sustainable Textile Certificate" (Sürdürülebilir Tekstil Sertifikası) ile belgelendirdi. Akıllı kumaş üretiminde öncü olan Yeşim, "Hybrid" bedenli ürünlerle bu özelliklerin birden fazlasını aynı bedende topluyor. Hybrid bedenler sayesinde ter kokusunu önleme, kolay ütülenme ve leke tutmama, E vitaminli, aloeveralı olma, güneşin zararlı etkilerinden, saman nezlesinden ve sivrisinekten koruma, ısı regülatörü gibi birçok farklı özelliğe birden sahip giysiler üretmek mümkün. yoğun Ar-Ge çalışmalarının ardından her geçen gün müşterilerine yeni bir kumaş alternatifi sunuyor. Yeşim'de üretilen akıllı kumaşlar, bir yandan ter kokusunu önlerken, diğer yandan E vitamini sağlayan giysiler haline geliyor. Bu giysiler, aynı zamanda leke tutmama ve ütü istememe özelliklerine de sahip olabiliyor. 2000'li yılların başından beri teknik tekstille ilgili çalışmalar yürüten Yeşim, geliştirdiği kumaş örnekleri ile müşterilerine farklı alternatifler sunuyor.